اخبار انجمنعمومی
موضوعات داغ

ارتقای سواد رسانه ای در مقاطع بحرانی بیش از پیش اهمیت دارد

ارتقای سواد رسانه ای در مقاطع بحرانی که موضوع سلامت شهروندان و هم وطنانمان در میان است، بیش از پیش اهمیت پیدا می کند.

دکتر محمدمهدی فتوره چی معاون پژوهشی انجمن سواد رسانه‌ای ایران درباره نقش و ضرورت توجه به ارتقای سواد رسانه‌ای میان مردم، مسوولان و رسانه‌ها در مواجهه با اخبار کرونا اظهار کرد:  نتیجه ی بررسی اخبار و شایعات منتشره در شبکه های مجازی و بازنشر بی تامل و تفکر اغلب کاربران و عدم تحقیق در صحت و سقم آنها در روزهای اخیر گواه آن است که گویا در شرایط بحرانی و ملتهب نه تنها افراد عامی که حتی بسیاری از خواص نیز بدلیل عدم اعتماد به کانال های رسمی خبری دچار سوء تفاهم شده و در مواردی کل خبر یا بخشی از آن را مورد پذیرش قرار داده و گاها اقدام به بازنشر گسترده آن می کنند تا شاید با هشدار و توصیه های دریافتی از هر سو، دوستان و آشنایان و عزیزان شان را از خطرات احتمالی دور نگاه دارند.

وی افزود: تجربه شخص ام گویای این واقعیت است که در چنین مواقع بحرانی حتی بسیاری از متخصصان رسانه و مربیان و مدرسان آموزه های سواد رسانه ای دچار تردید و خطا شده و خود به ناقل اخبار و شایعات بی اساس و فیک تبدیل می شوند و لذا ارتقای سواد رسانه ای در چنین مقاطع بحرانی که پای سلامت شهروندان و هم وطنانمان در میان است بیش از پیش اهمیت پیدا می کند.

مدیر گروه رسانه و فرهنگ موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران گفت: حتی به نظر می رسد که متولیان و فعالان سواد رسانه ای باید در کنار ایجاد کارگروه های تخصصی کار گروهی را هم ذیل سواد رسانه ای  با عنوان سواد بهداشتی یا سواد مدیریت بحران ایجاد کنند تا شیوه و تکنیک های اطلاع یابی و اطلاع رسانی در مواقع خاص از جمله بروز بحران های زیست محیطی و بهداشتی را به فراگیران منتقل کنند.

وی با اشاره به لطمات بی توجهی به مولفه های سواد رسانه‌ای به عنوان مهارت مواجهه هوشمندانه با محتواهای رسانه‌ای ، تصریح کرد: از جمله مهم ترین عوامل آسیب زا در این مقاطع سردرگمی و تحیر مخاطبان در تشخیص اخبار و مطالب درست و مبتنی بر واقعیت است. از آنجایی که همواره اخبار منفی و سوگیرانه یا اخبار جعلی تا هفت برابر اخبار واقعی مورد پذیرش مخاطبان قرار می گیرد بی تردید اقدامات روشنگرانه و انعکاس اخبار درست و واقعی به مخاطبان در چنین فضایی کاری دشوار بوده و بسختی می توان تاثیر اخبار فیک و جعلی را از اذهان زدود؛ و لذا اعتماد به منابع و مراجع رسمی رسانه ای از جمله صداو سیما که  با همه ی انتقادات وارده کماکان به نسبت رسانه های دیگر بالاترین رتبه را در این ارتباط در میان رسانه های دیگر به خود اختصاص داده است می تواند در اوضاع و احوال بحرانی و بیم مسمومیت اطلاعاتی ناشی از دریافت خیل عظیم اطلاعات و اخبار متناقض درست و نادرست بسیار تعیین کننده باشد.

این عضو شورای علمی سومین ملی همایش سواد رسانه ای و اطلاعاتی افزود: انتظار است رسانه ی ملی با انجام مطالعات جامع و رجوع به نخبگان رسانه و کارشناسان روانشناسی و مطالعات فرهنگی و …و فراگیری مستمر مهارت های هوشمند در چنین شرایطی در تولید و نشر پیام  و اخبار حوادث را مورد بررسی و موشکافی دقیق تری قرار داده و نیز تبعات اخبار جعلی و فیک  و شایعات بی اساس در باره اپیدمی هایی چون شیوع کرونا را که بشدت موجب بی اعتمادی مردم  شده است را نیز مورد مطالعه و تحقیق قرار دهد تا اعتماد بخش بیشتری از مخاطبانش را باز یابد.

فتوره چی نقش رسانه‌های جریان اصلی در ورود به هنگام و تولید محتوای موثر در خنثی سازی شایعات و اخبار جعلی و جریان‌سازی رسانه‌های خارج از کشور را بسیار حائز اهمیت دانست و تاکید کرد: بی تردید رسانه های همگانی بویژه مطبوعات و خبرگزاری های معتبری چون ایرنا و ایسنا و سپس رسانه ملی می توانند در خنثی سازی شایعات و اخبار جعلی شبکه های خبری و معاند که در چنین بحران هایی بدنبال بهره برداری های سیاسی و شیطنت آمیز خود هستند بیشترین نقش و سهم را ایفا کنند.

پژوهشگر ارتباطات و رسانه ادامه داد: البته گروه های مرجع هنری و ورزشی و چهره های برجسته علمی کشور هم این قابلیت را دارند تا به عنوان واسطه های خبری، مانع ترویج و پذیرش اخبار و شایعات بی اساس رسانه های ضد انقلاب و معاند شوند.

وی گفت: به نظر می رسد در زمانه ای که اغلب مردم درباره برخی رسانه ها  تردید دارند، رسانه های همگانی و جریان سازی چون خبرگزاری ها و مطبوعات و حتی وب سایت های معتبر خبری می توانند به عنوان رکن چهارم دموکراسی کماکان مورد وثوق مخاطبان شان قرار گیرند.

فتوره چی با بیان اینکه در شرایط بحران لازم است چند اقدام اساسی انجام گیرد که از جمله آنها می توان به ایجاد اطاق مدیریت  اطلاع رسانی اشاره کرد، یادآور شد: ضروریست که دولت یک یا دو وزیر از دو وزارتخانه مرتبط را به عنوان مقام عالی مدیریت بحران تعیین کرده و علاوه بر اطلاع رسانی از طریق وب سایت ها و کانال های ویژه در پیام رسان های موبایلی، شبکه ی ویژه ای را چون خبر و سلامت( در خصوص کرونا) مامور اطلاع یابی، تهیه گزارش های خبری لازم و اطلاع رسانی های گسترده کند. جای تردید نیست که کلیه ی نقش آفرینان و فعالان اطاق مدیریت اطلاع رسانی در شرایط بحران باید در زمره ی برجسته ترین کارشناسان و اساتید حوزه رسانه و ارتباطات باشند و خود در کاربست مهارت های سواد رسانه ای از همتایان خویش برتر و مجرب تر باشند.

معاون پژوهشی انجمن سواد رسانه ای ایران، سیاستگذاری رسانه‌ای را مجموعه‌ای از اصول و هنجارهایی دانست که به منظور مدیریت رفتارهای  نظام‌های رسانه‌ای تدوین می‌شود و تصریح کرد: از آنجایی که این سیاستگذاری‌، جنبه کاربرد‌ی و عملیاتی دارد باید به ابعاد ایدئولوژیک آن در سیاست و نیز شرایط اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی کشور عنایت ویژه کرد.

وی خاطرنشان کرد: لازم است سیاستگذاران در سیاستگذاری رسانه ای علاوه بر رعایت دقیق حقوق شهروندی، در دسترسی به اطلاعات و اخبار شفاف، موثق و بموقع در راستای پیاده سازی قوانین نظام جهانی مطبوعات  به نظام ارزشی و هنجارهای جامعه نیز توجه کنند. همچنین  لازم به ذکر است که هر گونه سیاستگذاری رسانه‌ای باید در راستای سیاستگذاری عمومی جامعه بوده و لذا این مهم بیشتر بر عهده  نهادهای دولتی بویژه وزارتخانه فرهنگ و ارشاد اسلامی است.
سومین همایش ملی سواد رسانه ای و اطلاعاتی در راستای عمل به مسوولیت علمی و اجتماعی خود اقدام به ایجاد بخشی در سایت این رویداد به آدرس milconf.ir با عنوان «کرونا و سوادرسانه ای» کرده است تا علاقه مندان به موضوع مطروحه از زوایای گوناگون نگریسته و نسبت به تنظیم رابطه خود با رسانه ها در مواقع بحران هوشمندانه تر اقدام کنند.

برچسب ها

نوشته های مشابه